Baza wiedzy

Aplikacje AI mogą realnie usprawnić pracę firmy, ale ich wybór powinien uwzględniać nie tylko funkcje, lecz także RODO, prywatność i zasady przetwarzania danych. Najważniejsze dziś kategorie to ChatGPT do pracy ogólnej i tworzenia treści, aplikacja do grafiki i obrazów, aplikacja do transkrypcji i wideo oraz platforma dla zespołów IT do analizy danych i wdrożeń modeli.

Zgodnie z RODO odpowiedź na pytanie, czy numer konta bankowego podlega ochronie danych osobowych, jest twierdząca: co do zasady jest to zwykła dana osobowa, a nie szczególna kategoria danych z art. 9 RODO. Numer rachunku może pozwolić zidentyfikować osobę pośrednio, zwłaszcza w połączeniu z innymi danymi, dlatego jego przetwarzanie podlega zasadom, jakie przewiduje rozporządzenie o ochronie danych osobowych.

Ustawa o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa określa, kto i na jakich zasadach podlega ochronie oraz jakie obowiązki organizacyjne mają firmy i jednostki publiczne. Dla przedsiębiorców kluczowe są: zakres zgłoszeń, zasady ochrony przed odwetem, termin wdrożenia procedur oraz zgodność z RODO, zwłaszcza gdy zgłoszenia obejmują dane osobowe i obszar ochrony danych osobowych.

Upoważnienie do przetwarzania danych osobowych to instrument organizacyjny wymagany przez RODO, który pozwala legalnie i bezpiecznie przetwarzać dane w imieniu administratora przez osoby działające z jego upoważnienia. Z art. 29 RODO oraz art. 32 ust. 4 RODO wynika, że osoby działające z upoważnienia administratora lub podmiotu przetwarzającego mogą przetwarzać dane wyłącznie na polecenie i w granicach nadanego zakresu. W praktyce oznacza to, że upoważnienia trzeba nadać tam, gdzie pracownik lub współpracownik realnie ma dostęp do danych i ma je przetwarzać.

Standardowe klauzule umowne to jeden z podstawowych mechanizmów legalizujących przekazywanie danych poza EOG zgodnie z RODO. Jeżeli administrator lub inny podmiot przekazuje dane osobowe do państwa trzeciego bez decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony danych, co do zasady trzeba wdrożyć właściwą klauzula SCC oraz przeprowadzić ocenę ryzyka transferu.

Test równowagi w RODO to analiza, która pozwala ustalić, czy administrator może przetwarzać dane na podstawie uzasadnionego interesu. W praktyce chodzi o sprawdzenie, czy interes administratora jest zgodny z prawem, czy przetwarzanie jest niezbędne oraz czy nie przeważają prawa i wolności osoby, której dane dotyczą.

Tajemnica dziennikarska to ustawowy obowiązek ochrony danych informatora oraz materiałów prasowych, wynikający z art. 15 ustawy z 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe. Obowiązek ten stanowi gwarancję anonimowości dla źródła informacji i chroni dziennikarskie prawo do informacji, ale nie znosi reguł dotyczących prywatności, danych osobowych i odpowiedzialności za publikację. W praktyce granica między wolnością słowa a ochroną danych przebiega tam, gdzie interes społeczny publikacji zderza się z obowiązkiem legalnego pozyskania i wykorzystania informacji.

Pseudonimizacja danych osobowych i anonimizacja wywołują odmienne skutki prawne: pseudonimizacja według RODO z art. 4 pkt 5 RODO jest odwracalny sposobem ograniczenia ryzyka, a anonimizacja w rozumieniu motywu 26 RODO ma trwale uniemożliwić zidentyfikować konkretną osobę. W praktyce roda nadal obejmuje dane po pseudonimizacji, bo administrator lub inny podmiot może zidentyfikować osobę przy użycia dodatkowych informacji, natomiast skuteczna anonimizacja wyłącza dane z reżimu, jaki tworzy ogólne rozporządzenie o ochronie danych.

Najkrócej: na czym polega główna zasada działania prawa do zapomnienia? Osoba, której dane osobowe dotyczą, może żądać, aby administrator je usunął, jeżeli zachodzi jedna z przesłanek z art. 17 RODO, a jednocześnie nie ma zastosowania ustawowy wyjątek. W praktyce RODA wymaga więc zbadania celu, podstawy prawnej i tego, czy dalsze przetwarzać dane wolno jeszcze zgodnie z prawem.