Prawo do kopii danych osobowych – jak skorzystać z uprawnień z RODO

Wektorowe logo
Wektorowe logo 2
Prawo do kopii danych osobowych - jak skorzystać z uprawnień z RODO

Kopie to poprawna forma, a zapis „kopije” jest błędny. Jeśli zastanawiasz się, kopię czy kopie, odpowiedź zależy od funkcji wyrazu w zdaniu: „kopię” i „kopie” to różne formy gramatyczne, a w kontekście RODO najczęściej chodzi o kopię czy kopie dokumentów, wiadomości lub innych informacji zawierających dane osobowe. Prawo do kopii danych osobowych to uprawnienie z art. 15 RODO, które pozwala osobie, której dane dotyczą, uzyskać kopia danych podlegających przetwarzaniu od administratora.

W praktyce kancelaryjnej ta wątpliwość pojawia się regularnie przy żądaniach o kopia dokumentów, kopia pisma, kopia wiadomości e-mail, a także przy pytaniach o kopia kopii. Z punktu widzenia Ortografia i Język polski ważne jest odróżnienie form językowych, a z perspektywy prawa – zrozumienie, kiedy można żądać kopia danych, jak powinien odpowiedzieć administrator i jaka forma odpowiedzi jest wystarczająca.

Dlaczego forma „kopie” jest poprawna, a „kopije” to błąd ortograficzny?

Forma „kopie” jest poprawna, ponieważ wynika z zasad odmiany wyrazu kopia oraz z reguły fonetyczno-ortograficznej. Po spółgłoskach wargowych, takich jak p, b, f, w, m, w języku polskim zapisujemy „ie”, a nie „ije”. Dlatego poprawny zapis to „kopie”, natomiast „kopije” to błąd.

To ważne także dlatego, że słowo „kopie” może być różną częścią mowy. Po pierwsze, jako rzeczownik oznacza liczbę mnogą od wyrazu kopia. Po drugie, jako czasownik może oznaczać formę 3. osoby liczby pojedynczej od „kopać”. Właśnie dlatego poprawny zapis trzeba zawsze odczytywać z kontekstu zdania.

W ujęciu językowy potwierdza to zarówno słownik, jak i słownik języka polskiego. Wielki słownik i każdy podstawowy słownik notują formę „kopie”, nie zaś „kopije”. Jeżeli więc ktoś pyta o kopię czy kopie, należy najpierw ustalić, czy chodzi o rzeczownik, czy o czasownik. Taka dbałość o poprawną pisownię ma znaczenie w umowa, korespondencja, wiadomości oraz oficjalne pismo kierowane do administratora danych.

W praktyce prawa ochrony danych spotyka się żądania o kopia wiadomości, kopia nagrania, kopia dokument albo kopia danych z systemu. Sam językowy sens wyrazu nie przesądza jeszcze, co administrator musi wydać, ale pomaga prawidłowo sformułować wniosek. Zgodnie z art. 15 ust. 3 RODO osoba, której dane dotyczą, ma prawo uzyskać od administratora kopię danych osobowych podlegających przetwarzaniu.

Kopię czy kopie? Różnice znaczeniowe i gramatyczne

Najkrócej: „kopię” to zwykle biernik liczby pojedynczej od wyrazu kopia, a „kopie” to mianownik lub biernik liczby mnogiej od tego samego wyrazu. Dodatkowo „kopię” może być formą 1. osoby liczby pojedynczej czasownika „kopać”, a „kopie” – formą 3. osoby liczby pojedynczej tego czasownika.

  • kopię – „Proszę o kopię dokumentu”;
  • kopie – „Administrator przechowuje kopie wiadomości”;
  • kopię – „Kopię dane na nośnik” to niepoprawny przykład znaczeniowo w tym kontekście, ale poprawny gramatycznie jako rzeczownik w bierniku;
  • kopie – „On kopie piłkę” jako czasownik.
Zobacz więcej:  Co zmienia nowy raport EDPB w sprawie plików cookies, zgód i RODO?

W pytaniu kopię czy kopie dokumentów odpowiedź zależy od liczby. Jedna kopia dokument to „kopię dokumentu”. Kilka dokumentów to „kopie dokumentów”. Podobnie działa zwrot: Kopie czy kopię pisma. Jeśli chodzi o jeden dokument procesowy albo jedno pismo, poprawna forma to „kopię pisma”. Jeśli chodzi o kilka pism, poprawne będą „kopie pism”.

W prawie do informacji z art. 15 ust. 1 RODO osoba, której dane dotyczą, może uzyskać wiadomości o celach przetwarzania, kategoriach danych, odbiorcach, okresie przechowywania, prawach oraz źródle danych. Natomiast art. 15 ust. 3 RODO dotyczy już samej kopia danych. To nie zawsze musi oznaczać kopia całego dokumentu. Jeżeli dane osobowe znajdują się w wielu miejscach, administrator może przedstawić ich kopia w zestawieniu, wydruku albo innym czytelnym formacie, byle zachować zgodność z RODO i umożliwić realną kontrolę nad przetwarzaniem.

Warto też odróżnić językowy problem „kopi czy kopii”. W dopełniacz liczby pojedynczej poprawna forma to „kopii”, na przykład: „nie otrzymałem kopii dokumentu”. Taki zapis wynika z odmiany rzeczownika zakończonego na „-ia”.

Odmiana słowa „kopia” przez przypadki (deklinacja)

Poniżej znajduje się tabela pokazująca, jak wygląda odmiana wyrazu kopia. To podstawowa Kopia odmiana przez przypadki, przydatna przy redagowaniu wniosków, pozwów, reklamacji i wiadomości do administratora.

Przypadek Liczba pojedyncza Liczba mnoga
Mianownik kopia kopie
Dopełniacz kopii kopii
Celownik kopii kopiom
Biernik kopię kopie
Narzędnik kopią kopiami
Miejscownik kopii kopiach
Wołacz kopio kopie

Ta odmiana pokazuje, skąd biorą się typowe pytania: Kopiom czy kopią, kopi czy kopii, a także o użycie w celowniku i miejscowniku. Jeżeli piszesz: „przyglądam się kopii”, używasz miejscownika. Jeżeli piszesz: „przyglądam się kopi om dokumentów”, używasz celownika liczby mnogiej. Każdy przypadek ma własną formę, dlatego poprawny zapis warto sprawdzić, gdy przygotowujesz formalny tekst.

Zobacz więcej:  RODO w agencji marketingowej - praktyczny przewodnik

W korpusach języka i źródłach normatywnych językoznawca zwróci uwagę, że rzeczownik kopia ma kilka znaczeń: może oznaczać odwzorowanie dokumentu, zdjęcia lub obrazów, ale też Kopia broń, czyli dawną broń drzewcową, znaną również jako Kopia rycerska. To drugie znaczenie dziś występuje rzadziej, jednak słownik nadal je odnotowuje.

Związki frazeologiczne: co oznacza „kruszyć kopie”?

Wyrażenie „kruszyć kopie” oznacza spierać się o coś, bronić jakiegoś stanowiska albo toczyć zażartą dyskusję. Frazeologizm ma historyczne znaczenie i nawiązuje do walk rycerskich, w których używano broni zwanej kopia. Współcześnie nie ma związku z kopia dokumentów ani z prawem do kopia danych osobowych.

To dobry przykład, że jedno słowo może mieć kilka znaczeń. W codziennej komunikacji, zwłaszcza gdy chodzi o dokument, wiadomości, archiwum, papier czy plik, prawie zawsze chodzi jednak o kopia jako odwzorowanie oryginału. W sprawach RODO ma to znaczenie praktyczne: osoba składająca wniosek oczekuje nie historycznej metafory, lecz informacji lub wiernego odwzorowania danych, które administrator zdecydował się przechowywać.

Przykłady poprawnego użycia wyrazów „kopie” i „kopię” w zdaniach

Poniżej kilka zdań, które porządkują użycie tych form i pokazują poprawną pisownię w kontekście prawnym i urzędowym:

  • Proszę o kopię danych osobowych przetwarzanych na podstawie art. 15 ust. 3 RODO.
  • Administrator przekazał kopie wiadomości, w których występowały moje dane.
  • Otrzymałem jedną kopię umowa oraz dwa załączniki.
  • Spółka przechowuje kopie dokumentów w archiwum i w systemie online.
  • W odpowiedzi na wniosek przesłano kopię pisma oraz historię korespondencja e-mail.
  • Jeżeli dane występują w wielu miejscach, administrator może przekazać kopie odpowiednich fragmentów, a niekoniecznie cały dokument.

To nie jest tylko kwestia stylu. W postępowaniach przed Prezesem UODO i w sporach cywilnych liczy się precyzja. Administrator powinien odpowiedzieć bez zbędnej zwłoki, co do zasady w terminie miesiąca od otrzymania żądania. Jeżeli sprawa jest skomplikowana, termin może zostać przedłużony o kolejne dwa miesiące, ale trzeba o tym poinformować w ciągu pierwszego miesiąca. Pierwsza kopia danych jest co do zasady bezpłatna, a za kolejne kopia administrator może pobrać rozsądną opłatę wynikającą z kosztów administracyjnych.

Co istotne, prawo do kopia nie może naruszać praw i wolności innych osób. Jeżeli w jednym dokumencie są dane kilku osób, administrator powinien tak przygotować odpowiedź, aby chronić cudze dane, tajemnicę przedsiębiorstwa albo informacje poufne. Dlatego niekiedy zamiast pełnego skanu zostanie przekazany wyciąg, zestawienie treści albo zanonimizowany dokument. Taki zapis może być nadal poprawny prawnie, jeśli pozwala zrozumieć zakres przetwarzania własnych danych.

Zobacz więcej:  Brak zgłoszenia naruszenia - jak drobne zaniedbanie może skończyć się karą

W praktyce żądanie warto sformułować jasno: wskazać, że chodzi o kopia danych osobowych, a nie tylko o ogólne wiadomości o przetwarzaniu. Dobrze też doprecyzować, czy chodzi o wiadomości, korespondencja, pismo, nagrania, logi systemowe albo konkretny plik. To ułatwia identyfikację danych i zmniejsza ryzyko sporu o zakres obowiązku administratora.

Komentarze i zapytania językowe użytkowników

Jak inaczej nazwać kopię?

Kopię można inaczej nazwać odpisem, odwzorowaniem, reprodukcją albo duplikatem – ale nie zawsze te słowa mają identyczne znaczenie. W prawie i obrocie urzędowym „odpis” bywa bliższy dokumentowi urzędowo sporządzonemu, „duplikat” odnosi się do ponownie wystawionego egzemplarza, a „reprodukcja” częściej pojawia się przy obrazów lub materiałach graficznych. W zwykłej codziennej komunikacji najbezpieczniejsza pozostaje forma kopia.

Jak odmienia się kopia?

Słowo „kopia” odmienia się przez przypadki: kopia, kopii, kopii, kopię, kopią, kopii. W liczbie mnogiej są to: kopie, kopii, kopiom, kopie, kopiami, kopiach. To podstawowa odmiana rzeczownika rodzaju żeńskiego zakończonego na „-ia”. Jeśli masz wątpliwość, czy napisać kopi czy kopii, wybierz „kopii”.

Co to znaczy kopie?

„Kopie” to albo liczba mnoga od rzeczownika kopia, albo forma czasownika „kopać”. Jako rzeczownik oznacza odwzorowania oryginału, na przykład kopie dokumentów, wiadomości lub danych. Jako czasownik oznacza czynność wykonywaną przez jedną osobę, na przykład „on kopie dół”. O właściwym rozumieniu decyduje kontekst, a słownik i słownik języka polskiego potwierdzają obie te formy.

W praktyce prawnej pytanie kopię czy kopie najczęściej dotyczy tego, czy żądać jednej kopia czy wielu kopia materiałów. Jeżeli chcesz otrzymać wszystko, co administrator przetwarza, napisz o kopia danych osobowych oraz wskaż kategorie: wiadomości, dokument, e-mail, nagrania, treści formularzy i inne dane. Jeśli zależy Ci na jednym materiale, właściwa będzie prośba o jedną kopię.

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Jeżeli potrzebujesz pomocy w przygotowaniu wniosku o dostęp do danych, ocenie odpowiedzi administratora albo w sprawie przed UODO lub sądem, skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką adwokata Mateusza Orlickiego.

Spis treści

Spis treści
Artykuły w tym temacie:

Inne artykuły w tym temacie

Jeśli skorzystasz z opcji umówienia konsultacji, będę przetwarzać Twoje dane w celu organizacji spotkania i ewentualnie dalszej korespodencji. Więcej informacji znajdziesz w  Polityce prywatności.
Spotkajmy się

Umów bezpłatną konsultację

Nie wiesz, czy potrzebujesz audytu, dokumentacji, a może po prostu jednej opinii? Nie musisz wybierać usługi na początku — najpierw porozmawiajmy.

Skorzystaj z 30-minutowej, niezobowiązującej bezpłatnej konsultacji. Omówimy Twoją sytuację i podpowiem, jakie działania mają sens w Twoim przypadku — czy chodzi o RODO, e-commerce, bezpieczeństwo danych, czy coś zupełnie innego.

Wybierz dogodny termin w kalendarzu obok — resztą zajmę się ja.

Adwokat Orlicki - Calendly
Facebook
Instagram
Linkedin