RODO w zamówieniach publicznych

Wektorowe logo
Wektorowe logo 2
RODO w zamówieniach publicznych

Wniosek o wgląd do ofert przetargowych to podstawowe narzędzie, gdy wykonawca chce sprawdzić ofertę konkurenta, terminy jej udostępnienia i możliwość wniesienia środka ochrony prawnej. Bezczynność albo odmowa, gdy zamawiający powinien udostępnić dokumenty na podstawie Pzp, może stanowić naruszenie przepisów i podstawę do wniesienia odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej.

W praktyce wgląd do ofert pozwala wykryć błędy formalne, niespełnienie warunków udziału, rażąco niską cenę albo niezasadne zastrzeżenie danych jako tajemnica przedsiębiorstwa. To często decyduje o tym, czy wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego ma realne podstawy do zakwestionowania wyborze najkorzystniejszej oferty.

Wgląd do ofert – dlaczego warto to zrobić?

Analiza cudzej oferta po otwarcia dokumentów daje możliwość oceny, czy zamawiający prawidłowo prowadzi przetarg i czy planowane udzielenie zamówienia publicznego nastąpi zgodnie z ustawą Pzp. W wielu sprawach sama cena nie przesądza o wyniku, bo oferta może podlegać odrzuceniu z innych przyczyn.

Weryfikacja oferta konkurenta ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy wykonawca chce uzyskać dostęp do ofert konkurencji i sprawdzić:

  • czy oferta jest zgodna z warunkami zamówienia,
  • czy pełnomocnictwo zostało prawidłowo udzielone,
  • czy dokumenty złożonych w postępowaniu są kompletne,
  • czy wyjaśnienia ceny nie potwierdzają rażąco niskiej ceny,
  • czy zastrzeżona tajemnica przedsiębiorstwa została skutecznie wykazana.

Wcześniejsze sygnalizowanie błędów w ofercie konkurenta pozwala zamawiającemu na ich weryfikację przed formalnym rozstrzygnięciem postępowania, co ogranicza ryzyko konieczności prowadzenia sporu przed KIO. Dla wykonawca oznacza to także lepsze przygotowanie ewentualnego odwołania i ocenę, czy warto żądać odrzucenia oferta konkurenta jeszcze przed udzielenie zamówienia publicznego.

Wgląd do ofert – tylko na wniosek

Zasadą jest jawność postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, ale zamawiający nie musi automatycznie udostępniać całej dokumentacji każdemu zainteresowanemu. Co do zasady trzeba złożyć wniosek. Taki wniosek może dotyczyć samej oferta, protokół postępowania, wyjaśnień, podmiotowych środków dowodowych albo innych załączniki do protokołu.

Jeżeli chcesz uzyskać wgląd do ofert, najlepiej złożyć wniosek w formie elektronicznej, wskazując konkretnie, jakich dokumentów żądasz. W praktyce zamawiający powinni udostępnić dokumenty w sposób niezwłoczny, z poszanowaniem zasad wynikających z 74 ust ustawy Pzp oraz przepisów o ochronie danych osobowych. RODO nie uchyla zasady jawności, lecz wpływa na zakres danych, które można udostępnić lub zanonimizować.

Wniosek o wgląd do ofert powinien wskazywać postępowanie, nazwę zamawiającego, dane wnioskodawcy oraz zakres żądanego dostępu. Jeżeli wniosek obejmuje ofert złożonych przez wszystkich uczestników przetargu, warto napisać to wprost.

Wzór wniosku o wgląd do ofert i wymagane elementy

Przepisy nie narzucają urzędowego formularza, ale wzór wniosku o udostępnienie oferty powinien zawierać kilka stałych elementów. Dzięki temu zamawiający łatwiej zidentyfikuje żądanie i sprawniej może udostępnić żądane dokumenty.

Element Co wpisać
Oznaczenie postępowania Nazwa przetarg, numer sprawy, przedmiot zamówienia, ewentualnie tryb postępowaniach.
Dane wnioskodawcy Nazwa wykonawca, adres e-mail, osoba uprawniona, ewentualne pełnomocnictwo.
Zakres żądania Oferta lub oferty wraz z załącznikami, protokół, protokół postępowania, wyjaśnienia, podmiotowe środki dowodowe, dokumentacja.
Podstawa prawna Prawo zamówień publicznych, w szczególności 74 ust ustawy Pzp.
Forma udostępnienia E-mail, platforma zakupowa, kopia elektroniczna. To klasyczny wniosek o udostępnienie.
Zobacz więcej:  Jakie są najważniejsze zasady ochrony danych osobowych według RODO?

Wzór wniosku o udostępnienie oferty w treści powinien też wskazywać, czy chodzi o wniosek o udostępnienie ofert, czy o wniosek o udostępnienie protokołu postępowania wraz z załącznikami, czy też o wniosek o udostępnienie oferty oraz innych dokumentów. Jeżeli chcesz złożyć wniosek szerzej, wpisz, że chodzi o wszystkie oferty złożonych w postępowaniu oraz załączniki do protokołu.

Czy wszystkie dokumenty mogę zobaczyć od razu? Terminy i art. 74 ust. 2 pkt 1 Pzp

Nie. Ustawa Pzp rozróżnia moment, w którym zamawiający ma udostępnić konkretną oferta i inne dokumenty. Zgodnie z 74 ust ustawy Pzp oferty udostępnia się niezwłocznie po otwarciu ofert, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia otwarcia ofert. To oznacza terminie 3 dni od dnia, a więc praktycznie 3 dni od dnia otwarcia albo dni od dnia ich otwarcia, zależnie od sposobu liczenia terminu zgodnie z przepisami.

Warto zapamiętać formułę ustawową: niezwłocznie po otwarciu ofert, później jednak niż w terminie 3 dni od dnia ich otwarcia. Jeżeli więc składasz wniosek o udostępnienie oferty po sesji otwarcia, zamawiający powinien udostępnić ofertę w tym krótkim czasie.

Inaczej bywa z innymi dokumentami złożonych w postępowaniu. Wyjaśnienia, podmiotowe środki dowodowe czy oświadczenia mogą być udostępniane dopiero po ich złożenie albo po wyborze najkorzystniejszej, zależnie od charakteru dokumentu i etapu postępowania o udzielenie zamówienia. Dlatego sam fakt złożenie wniosku nie zawsze oznacza natychmiastowy wgląd we wszystko.

Czasem potrzebne będą dwa wnioski

W wielu sprawach jeden wniosek nie wystarczy. Pierwszy wniosek służy temu, aby szybko uzyskać ofert złożonych w postępowaniu zaraz po otwarcia. Drugi wniosek warto złożyć później, gdy pojawią się kolejne dokumenty, na przykład wyjaśnienia ceny, podmiotowe środki dowodowe albo dokumenty składane przez wykonawca po wezwaniu.

Taka praktyka wynika z konstrukcji Pzp i z tego, że nie wszystkie załączniki do protokołu istnieją od początku. Jeżeli zamawiający ma udostępniać dokumenty niezwłoczny po ich złożenie, wykonawca powinien monitorować przebieg postępowania i odpowiednio ponawiać wniosek. Wniosek o udostępnienie złożony na początku nie zawsze obejmie materiały, które wpłyną do sprawy dopiero później.

A może lepiej wystąpić o wgląd do ofert na sam koniec?

To zależy od celu. Jeżeli liczy się szybka ocena, czy oferta konkurenta powinna zostać odrzucona, lepiej złożyć wniosek wcześniej. Pozwala to zidentyfikować uchybienia i poinformować o nich zamawiającego jeszcze przed wyborze najkorzystniejszej oferty. Jeżeli zamawiający sam skoryguje błąd, może to ograniczyć potrzebę wniesienia odwołania.

Z drugiej strony końcowy etap postępowania o udzielenie zamówienia publicznego daje pełniejszy obraz akt. Po wyborze najkorzystniejszej oferty częściej dostępne są już wyjaśnienia, wezwania i odpowiedzi. W przypadku odmowy wcześniejszego udostępnienia podmiotowych środków dowodowych wykonawca ma do wyboru wniesienie odwołania na zaniechanie czynności lub ponowne złożenie wniosku po wyborze najkorzystniejszej oferty.

Zobacz więcej:  Kara RODO w Polsce dla Meta - kluczowe wnioski dla firm

Forma udostępnienia ofert i dokumentacji postępowania

Zamawiający ma obowiązek udostępnić dokumentację w postaci elektronicznej, na przykład przez e-mail albo platformę zakupową, niezwłoczny po złożenie wniosku. Dotyczy to w szczególności dokumentów tekstowych i skanów. Jedynym praktycznym wyjątkiem są fizyczne próbki lub elementy, których ocena wymaga osobistego wgląd.

Udostępnienie ofert przetargowych powinno obejmować dokumenty czytelne, kompletne i możliwe do zapisania. Co do zasady można udostępnić protokół postępowania, oferty wraz z załącznikami oraz inne załączniki do protokołu, z wyłączeniem treści skutecznie objętych tajemnica przedsiębiorstwa albo danych, które wymagają ograniczenia na tle RODO. Samo RODO nie jest podstawą do odmowy w całości, lecz może uzasadniać anonimizację niektórych danych osobowych.

Co jeżeli zamawiający nie udostępnia dokumentacji?

Jeżeli mimo prawidłowego żądania zamawiający nie chce udostępnić dokumentów albo przekracza termin 3 dni od dnia, wykonawca powinien ocenić zasadność wniesienia odwołania. Konsekwencje przekroczenia 3 dniowego terminu na udostępnienie ofert mogą być istotne, bo opóźnienie utrudnia przygotowanie środka ochrony prawnej przed udzielenie zamówienia publicznego.

Odmowa albo bezczynność narusza przepisy ustawy Pzp, jeżeli brak jest podstaw do wstrzymania jawności. W postępowaniach objętych Pzp wykonawca może skorzystać z odwołania do krajowej izby odwoławczej. Termin na odwołania zależy od wartości i rodzaju sprawy, ale zawsze wymaga szybkiej reakcji. Dlatego warto zachować dowód złożenie wniosku, korespondencję i wskazać, jakich dokumentów zamawiający odmówił udostępnić.

Tajemnica przedsiębiorstwa w ofertach konkurencji

Tajemnica przedsiębiorstwa ogranicza jawność tylko wyjątkowo. Zamawiający nie może automatycznie przyjąć, że wszystko, co wykonawca oznaczy jako poufne, rzeczywiście podlega ochronie. Zgodnie z art. 18 ust. 3 Pzp wykonawca musi wykazać łączne spełnienie przesłanek z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w tym wartość gospodarczą informacji oraz podjęte środki ochrony.

Jeżeli konkurent jedynie ogólnie powoła się na tajemnica przedsiębiorstwa, bez uzasadnienia i dowodów, zamawiający powinien ocenić takie zastrzeżenie krytycznie. Wtedy możliwe jest żądanie, aby udostępnić ofertę w szerszym zakresie. W praktyce spory o tajemnica przedsiębiorstwa często dotyczą kalkulacji ceny, wykazu doświadczenia, sposobu realizacji robót budowlane, rękojmia czy zasobów kadrowych.

Udostępnienie ofert w trybie dostępu do informacji publicznej

Poza reżimem Pzp możliwe bywa także udostępnienie ofert w trybie informacji publicznej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy postępowanie zostało zakończone, a wnioskodawca nie działa już jako wykonawca w danym przetarg. Trzeba jednak pamiętać, że pierwszeństwo w toku procedury ma Prawo zamówień publicznych, a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Udostępnienie oferty konkurencji w tym trybie także podlega ograniczeniom wynikającym z RODO oraz zastrzeżeniom tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli chodzi o zamówienia publiczne finansowane ze środków Unia Europejska, jawność wydatkowania środków publicznych pozostaje ważnym argumentem, ale nie znosi ustawowych wyjątków.

Wgląd do ofert w zapytaniu ofertowym (zasada konkurencyjności)

Poza klasycznym reżimem ustawy Pzp funkcjonują również zapytania ofertowe prowadzone w oparciu o zasadę konkurencyjności. Taki przetarg nie zawsze jest postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego w rozumieniu ustawy, ale transparentność nadal ma znaczenie. Zapytanie ofertowe wgląd do ofert opiera się wtedy głównie na treści regulaminu, dokumentów programu oraz zasadach równego traktowania.

Zobacz więcej:  Kiedy potrzebna jest zgoda na przetwarzanie danych

Jeżeli regulamin przewiduje jawność, warto złożyć wniosek analogiczny jak w Pzp i żądać, aby udostępnić ofert złożonych w postępowaniu. Jeżeli organizator odmawia, trzeba badać podstawę finansowania, treść umowy o dofinansowanie, rozporządzenie lub wytyczne oraz zasady dokumentowania procedury.

Wgląd do ofert – podsumowanie

Najważniejsze zasady są praktyczne i konkretne:

  • Wgląd do ofert wymaga złożenie wniosku; same oferty należy udostępniać niezwłocznie po otwarciu ofert, później jednak niż w terminie 3 dni od dnia otwarcia.
  • Pozostałe dokumenty, takie jak protokół, wyjaśnienia czy środki dowodowe, są udostępniane na wniosek po ich złożenie albo na późniejszym etapie.
  • Jeżeli zamawiający nie chce udostępnić dokumentów, możliwe są odwołania przewidziane przez ustawę Pzp.
  • Tajemnica przedsiębiorstwa działa tylko wtedy, gdy została prawidłowo wykazana i udowodniona.
  • RODO nie wyłącza jawności; może jedynie uzasadniać ograniczenie zakresu danych osobowych, które należy udostępnić.

Jak uzyskać wgląd do ofert przetargowych Pzp?

Trzeba złożyć wniosek do zamawiającego, wskazać dane postępowania, określić żądane dokumenty i formę przekazania. Najczęściej wystarczy e-mail. Jeżeli celem jest wgląd do ofert przetargowych, należy napisać wprost, że chodzi o oferta wszystkich wykonawców złożonych w postępowaniu.

Czy można udostępnić oferty z przetargu?

Tak. Co do zasady oferta jest jawna i zamawiający powinien ją udostępnić. Wyjątek dotyczy części skutecznie zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa oraz danych wymagających ograniczenia zgodnie z RODO.

Co stanowi artykuł 74 ust. 2 pkt 1 Pzp?

Przepis 74 ust określa zasady jawności i udostępniania dokumentów w postępowaniu. W odniesieniu do oferta kluczowe jest, że po otwarcia należy je udostępnić na wniosek w krótkim terminie. To jedna z podstaw praktyki dotyczącej wniosek o wgląd do ofert.

Ile czasu ma zamawiający na udostępnienie ofert?

Zasadą jest termin 3 dni od dnia otwarcia ofert. Ustawa posługuje się formułą: niezwłocznie po otwarciu ofert, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia otwarcia ofert. Jeżeli ten termin zostanie naruszony, wykonawca powinien rozważyć odwołania.

Dla potrzeb tego artykułu kluczowe są jednak same przepisy Pzp, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, RODO i praktyka jawności w zamówienia publiczne.

Podoba Ci się artykuł?

Jeżeli potrzebna jest analiza konkretnej sprawy, w tym przygotowanie wniosku o udostępnienie, ocena odmowy albo sporządzenie odwołania dotyczącego udzielenie zamówienia publicznego, skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką adwokata Mateusza Orlickiego. Treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Przy udostępnianiu dokumentów z przetargu trzeba łączyć Prawo, zasady jawności i ochronę danych osobowych. RODO, a w praktyce także stanowiska PUODO i UODO, nie blokują dostępu do dokumentów w całości, ale wymagają oceny, czy można udostępnić dane bez anonimizacji. Dotyczy to zwłaszcza danych osób fizycznych wskazanych w oferta, pełnomocnictwo albo innych dokumentach wraz z załącznikami, istotnych dla udzielenie zamówienia publicznego i zakończenia postępowania.

Spis treści

Spis treści
Artykuły w tym temacie:

Inne artykuły w tym temacie

Jeśli skorzystasz z opcji umówienia konsultacji, będę przetwarzać Twoje dane w celu organizacji spotkania i ewentualnie dalszej korespodencji. Więcej informacji znajdziesz w  Polityce prywatności.
Spotkajmy się

Umów bezpłatną konsultację

Nie wiesz, czy potrzebujesz audytu, dokumentacji, a może po prostu jednej opinii? Nie musisz wybierać usługi na początku — najpierw porozmawiajmy.

Skorzystaj z 30-minutowej, niezobowiązującej bezpłatnej konsultacji. Omówimy Twoją sytuację i podpowiem, jakie działania mają sens w Twoim przypadku — czy chodzi o RODO, e-commerce, bezpieczeństwo danych, czy coś zupełnie innego.

Wybierz dogodny termin w kalendarzu obok — resztą zajmę się ja.

Adwokat Orlicki - Calendly
Facebook
Instagram
Linkedin