Prezes UODO stoi dziś przed dwoma równoległymi wyzwaniami: wzrostem spraw dotyczących naruszeń prywatności oraz potrzebą reakcji na deepfake i cyberzagrożenia. W praktyce prezesa uodo interesuje nie tylko klasyczna skarga na naruszenie RODO, ale też to, czy obowiązujące przepisy realnie chronią jednostkę w środowisku cyfrowym. W zeszłym roku dziesięciokrotnie wzrosła suma kwot nałożonych kar, a dodatkowym problemem pozostaje brak pełnego wdrożenia regulacji o usługach cyfrowych do polskiego porządku prawnego.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych jest centralnym organem właściwym w sprawach ochronie danych osobowych. Obecnie funkcję tę pełni Mirosław Wróblewski, którego kadencja obejmuje nie tylko nadzór nad stosowaniem RODO, ale również udział w debacie o skutkach nowych technologii, w tym narzędzi generatywnych i treści typu deepfake.
Prezes UODO o deepfake’ach: ochrona prawna niewystarczająca, czego dowodzi praktyka
Prezes UODO wskazuje, że obowiązujące instrumenty prawne nie zawsze zapewniają szybką i skuteczną ochronę przed deepfake’ami, zwłaszcza gdy materiał narusza wizerunek, prywatność i praw człowieka. To ważne stanowisko prezesa uodo, bo urząd ochrony danych osobowych widzi, że sama reakcja po fakcie bywa niewystarczająca.
Z perspektywy prawa polskiego i europejskich standardów problem dotyczy zarówno bezprawnego wykorzystania wizerunku, jak i przetwarzania danych bez podstawy prawnej. RODO, czyli ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, ma zastosowanie wtedy, gdy materiał pozwala zidentyfikować osobę lub wykorzystuje jej dane osobowe. W takich sytuacjach prezes urzędu ochrony danych osobowych może wszcząć postępowanie, prowadzić kontrolaę i wydać decyzję administracyjną.
Jednocześnie Prezes UODO podkreśla znaczenie szerszego otoczenia regulacyjnego. W debacie publicznej pojawiają się konkretne akty europejskie: AI Act, NIS 2 i DORA. Każdy z nich dotyka innego aspektu ryzyka cyfrowego: AI Act – systemów sztucznej inteligencji, NIS 2 – cyberbezpieczeństwa podmiotów kluczowych i ważnych, a DORA – odporności cyfrowej sektora finansowego. To pokazuje, że ochronie danych nie da się dziś analizować w oderwaniu od cyberbezpieczeństwa i odpowiedzialności platform.
Nie bez znaczenia jest też fakt, że ustawa wdrażająca Akt o usługach cyfrowych nie weszła jeszcze w pełnym kształcie do praktyki krajowej. Dla obywatela oznacza to trudniejszą egzekucję roszczeń wobec podmiotów rozpowszechniających szkodliwe treści. Dlatego prezes uodo oraz urząd akcentują potrzebę spójnej legislacjai i współpracy z innymi regulatorami.
Warto dodać, że Mirosław Wróblewski ma zaplecze konstytucyjne i międzynarodowe: wcześniej był związany z Biurem Rzecznik Praw Obywatelskich, pracami Komisji Praw Człowieka i Zespołu Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego, a także tematyką orzecznictwa przed ETPCz i TSUE. Takie doświadczenie wpływa na sposób, w jaki prezes urzędu ochrony danych osobowych ocenia kolizję między technologią, prywatnością i wolnościami jednostki.
Plaga filmów z nurtu „deep porn”. Na szali zdrowie psychiczne dzieci
Prezes UODO Mirosław Wróblewski apeluje o wprowadzenie stanowczych rozwiązań wobec materiałów typu „deep porn”, ponieważ godzą one bezpośrednio w godność, prywatność i praw dziecka. Problem nie ogranicza się do dorosłych – szczególnie dotyka małoletnich, a skutkiem mogą być stygmatyzacja, lęk i długotrwałe konsekwencje psychiczne.
Z punktu widzenia prawa ochrony prywatności takie materiały mogą prowadzić do bezprawnego rozpowszechniania wizerunku, naruszenia dóbr osobistych i naruszeń RODO. Jeżeli administrator lub inny podmiot przetwarza dane bez podstawy, prezes może badać zgodność działań z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. W praktyce ofiara może równolegle korzystać ze środków cywilnych, karnych i administracyjnych.
Tu rola urząd ochrony danych osobowych nie kończy się na karach. Urząd wydaje komunikaty, opinie i aktualności, które porządkują obowiązki administratorów oraz wyjaśniają, jak stosować przepisy do nowych modeli zagrożeń. To istotne zwłaszcza wtedy, gdy klasyczne instytucje prawa nie nadążają za tempem zmian technologicznych.
Bilans kontroli i kary finansowe nałożone przez UODO
Działalności prezesa uodo nie można oceniać wyłącznie przez pryzmat nagłośnionych decyzji. Urząd Ochrony Danych Osobowych prowadzi postępowania skargowe, opiniuje projekty ustaw, uczestniczy w pracach EROD, współpracuje z Komisja Europejska, EIOD oraz innymi organami nadzorczymi. Ważnym elementem pracy jest też coroczne sprawozdanie, w którym prezes opisuje priorytety, liczba skarg, wyniki kontroli i sumę kar.
W obszarze egzekwowania prawa prezes uodo ma uprawnienia wynikające z RODO oraz z ustawy z 10 maja 2018 o ochronie danych osobowych. Może m.in. żądać informacji, prowadzić kontrola, nakazać dostosowanie operacji przetwarzania danych do prawa, ograniczyć przetwarzanie, a także nałożyć administracyjną karę pieniężną. Taki charakter ma każda decyzja Prezesa UODO o charakterze administracyjny.
W debacie publicznej często wraca pytanie o standardy w administracji publicznej. Prezes podkreśla, że przepisy o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych obowiązują tak samo podmioty prywatne, jak i sektor publiczny. Innymi słowy, urząd oczekuje od administracji nie deklaracji, lecz realnego przestrzegania RODO oraz odpowiedniego zarządzania ryzykiem.
Warto pamiętać, że dzisiejszy Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wykonuje zadania, które dawniej należały do generalnego inspektora ochrony danych osobowych. Zmiana z GIODO na UODO była konsekwencją wejścia w życie RODO i wzmocnienia modelu nadzoru. To także efekt szerszego procesu, w którym UE buduje jednolity, europejski system ochrony prywatności.
Znaczenie ma również biografia szefa urzędu. Ochrony danych osobowych Mirosław Wróblewski nie traktuje wyłącznie technicznie. Jako były ekspert od prawa konstytucyjnego, relacji międzynarodowych i praw obywatelskich, współpracujący m.in. z Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej i programami ombudsmańskimi, patrzy na temat szerzej: przez pryzmat państwa prawa, cyfryzacji i granic ingerencji w jednostkę. To widać w wystąpieniach, które publikuje urząd w zakładce aktualności oraz w dokumentach typu sprawozdanie.
Jak złożyć skargę do Prezesa UODO i zgłosić naruszenie danych?
Skarga do Prezesa UODO jest właściwa wtedy, gdy ktoś uważa, że jego prawa wynikające z RODO zostały naruszone. Najczęściej chodzi o bezprawne udostępnienie danych, brak realizacji prawa dostępu, usunięcia, sprostowania albo niewłaściwe zabezpieczenie systemów.
Prezes UODO skarga rozpoznaje na podstawie przepisów RODO, KPA i ustawy krajowej. Co istotne, zgłoszenie naruszenia przez podmiot, który doszło do incydentu, to co innego niż skarga osoby, której dane dotyczą. W razie naruszenia administrator ma obowiązek – w określonych przypadkach – złożyć do UODO odpowiednie zawiadomienie w terminie 72 godzin od stwierdzenia naruszenia.
Osoba fizyczna może skierować sprawę do urządu pisemnie, elektronicznie przez EPUAP albo złożyć ją osobiście. W treści warto wskazać:
- kto składa skargaę i przeciw komu,
- na czym polega naruszenie,
- jakie prawa z RODO zostały naruszone,
- jakie działania wcześniej podjęto wobec administratora,
- jakie dokumenty lub zrzuty ekranu potwierdzają sprawę.
Jeżeli problem dotyczy deepfake, należy opisać, gdzie materiał został opublikowany, czy pozwala zidentyfikować osobę i czy wykorzystywano jej dane lub wizerunek. Prezes urzędu ochrony danych osobowych nie zastępuje sądu cywilnego ani prokuratury, ale może ocenić aspekt związany z RODO i nakazać określone działania podmiotowi przetwarzającemu dane.
| Rodzaj sprawy | Kto zgłasza | Do kogo | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Skarga na naruszenie praw z RODO | Osoba, której dane dotyczą | Prezes UODO | RODO i ustawa krajowa |
| Zgłoszenie naruszenia ochrony danych | Administrator | UODO | art. 33 RODO |
| Zawiadomienie osoby o wysokim ryzyku | Administrator | Osoba, której dane dotyczą | art. 34 RODO |
Kierownictwo i dane kontaktowe Urzędu Ochrony Danych Osobowych
Urząd Ochrony Danych Osobowych ma siedzibę w Warszawie. Dla wyszukiwań takich jak Prezesa uodo adres, Prezes UODO kontakt czy Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych ul stawki 2 00 193 Warszawa kluczowe jest korzystanie z oficjalnej strony urzędu, bo tam publikowane są bieżące dane, formularze i aktualności.
Na czele stoi Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, a urząd wspierają zastępcy prezesa. W praktyce interesantów często interesuje także zastępca prezesa oraz zakres kompetencji, jednak z punktu widzenia postępowania najważniejsze jest, że organem właściwym pozostaje zawsze prezes. W strukturze funkcjonują też komórki merytoryczne odpowiedzialne za skargi, kontrole, edukację i współpracę międzynarodową.
Urzędu ochrony danych osobowych Mirosław Wróblewski kieruje od 2024 r. Jego wcześniejsza aktywność obejmowała m.in. prace przy sprawach przed Trybunałem Konstytucyjnym, współpracę z przewodniczącymi zespołów eksperckich, analizę standardów wynikających z orzecznictwa ETPCz i TSUE, a także relacje z instytucjami takimi jak Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej. To ma znaczenie dla tego, jak organ interpretuje ochronę prywatności w kontekście platform, AI i transgranicznego obrotu danymi.
Kto jest prezesem UODO?
Prezesem UODO jest Mirosław Wróblewski. To obecny prezes urzędu ochrony danych osobowych, powołany do kierowania organem nadzorczym właściwym w sprawach RODO w Polsce. Mirosław Wróblewski ma doświadczenie w prawie konstytucyjnym, ochronie wolności jednostki i współpracy międzynarodowej.
Czy prezes UODO może nałożyć karę?
Tak, prezes UODO może nałożyć administracyjną karę pieniężną. Uprawnienie wynika z RODO i ustawy krajowej. Prezes może też wydać upomnienie, nakaz dostosowania działań do prawa, ograniczyć operacje przetwarzania albo zakazać określonych praktyk.
Kim jest inspektor RODO?
Inspektor RODO to inspektor ochrony danych wyznaczany przez niektóre podmioty do monitorowania zgodności z przepisami. Inspektor ochrony danych doradza administratorowi, szkoli personel, monitoruje przestrzeganie RODO i współpracuje z UODO. Nie zastępuje jednak odpowiedzialności, jaką za legalność działań ponosi sam administrator.
Ile zarabia UODO?
UODO jako urząd nie „zarabia”, lecz działa w ramach budżetu państwa. Jeśli pytanie dotyczy wynagrodzenia osób kierujących urzędem, należy sięgać do oficjalnych informacji publicznych publikowanych zgodnie z przepisami o dostępie do informacji publicznej. Nie ma jednej kwoty, którą można przypisać całemu urządowi lub każdemu stanowisku, w tym takim jak zastępca czy zastępcy prezesa.
Na koniec najważniejsze: UODO skarga online i kontakt z urzędem warto zawsze weryfikować na oficjalnej stronie, bo tylko tam znajdują się aktualne formularze i dane teleadresowe. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Jeżeli potrzebują Państwo pomocy w sprawie RODO, naruszenia danych, deepfake lub postępowania przed Prezesem UODO, zapraszamy do kontaktu z Kancelarią Adwokacką adwokata Mateusza Orlickiego.
